Niemiecki zbrodniarz, gen. SS i Policji odpowiedzialny za śmierć tysięcy Polaków został zastrzelony w centrum Warszawy 1 lutego 1944 roku tuż po godzinie 9 rano. Zginął na mocy wyroku wydanego przez władze Polskiego Państwa Podziemnego. Perfekcyjnie przygotowaną i wykonaną Akcję Bojową Kutschera wykonał oddział specjalny „Pegaz” Armii Krajowej. 

W dwunastoosobowym składzie oddziału były dwie osoby związane z naszym miastem – przedwojenny mieszkaniec Piastowa Zbigniew Gęsicki „Juno” (poległ w walce z Niemcami w drodze powrotnej ze szpitala, gdzie wraz z Kazimierzem Sottem „Sokołem” zawieźli rannych w akcji) oraz Maria Stypułkowska-Chojecka „Kama”, łączniczka „Pegaza”. Śmierć F.Kutschery została okupiona ofiarą życia czterech żołnierzy „Pegaza”: Zbigniewa Gęsickiego, dowódcy Bronisława Pietraszewicza „Lota”, Kazimierza Sotta i Mariana Sengera „Cichego”. Podczas akcji zostało rannych dwóch żołnierzy „Pegaza”: Henryk Humięcki „Olbrzym” i Michał Issajewicz „Miś”.

Po stronie niemieckiej oprócz F.Kutschery poległo czterech żołnierzy. W odwecie za śmierć „kata Warszawy” Niemcy zamordowali nazajutrz w dwóch egzekucjach dwustu Polaków. Wśród nich była więziona na Pawiaku mieszkanka Piastowa, żołnierz AK Halina Pipiórska „Sowa” aresztowana w naszym mieście podczas obsługi radiostacji.

Pamięć bohaterów Akcji Bojowej Kutschera od lat jest pielęgnowana w Piastowie. Zbigniew Gęsicki jest patronem ulicy i Szkoły Podstawowej nr 5. Maria Stypułkowska-Chojecka otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Miasta Piastowa, a imię bohaterki nosi park przy Al.Krakowskiej w centrum miasta. Jedna ze ścian kamienicy miejskiej przy ul. Z.Gęsickiego jest miejscem w sposób szczególny dedykowanym pielęgnowaniu pamięci o wydarzeniach z 1 lutego 1944 roku. Tu, obok tablicy pamiątkowej sprzed lat powstał okazały mural ilustrujący oraz tablica informująca o Akcji Bojowej Kutschera.

Mural został odsłonięty w 84 rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego, 27 września 2023 roku. Inicjatorem jego powstania były stowarzyszenie Mazowiecka Wspólnota Samorządowa i Miasto Piastów. Autorem muralu i jego wykonawcą jest Pan Jarosław Babikowski. Projekt został sfinansowany ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej (więcej na ten temat tutaj: Piastów. Mural ilustrujący Akcję Bojową Kutschera odsłonięty [FOTORELACJA] – wiadomości Pruszkowski). Halina Pipiórska „Sowa” od 30 grudnia 2025 roku jest patronką nowej ulicy w Piastowie.

W 82 rocznicę akcji 1 lutego 2026 roku w godzinach porannych delegacja Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej zapaliła znicze pamięci przy tablicy z muralem. Obchody rocznicowe z udziałem Pana Sławomira Chojeckiego, przedstawicieli kombatantów, piastowskich szkół i władz miasta odbędą się w tym miejscu ok. godz. 15.30.

fot. archiwum